Menu Zamknij

Historia cmentarza Stare Powązki

Cmentarz Powązkowski to ponad dwieście lat historii. Historii Polski i Warszawy, której już nie ma. Założony został w 1790 roku na działce podarowanej przez rodzinę Szymanowskich. Uroczyste poświęcenie w obecności króla miało miejsce dwa lata później 20 maja 1792 roku. Cmentarz zajmował wtedy 2,6 ha, a na jego terenie wybudowano kościół pw. św. Karola Boromeusza zaprojektowany przez Dominika Merliniego i katakumby. Czas płynął, a teren cmentarza był wielokrotnie powiększany i obecnie zajmuje 43 ha, podzielone na kwatery, rzędy i miejsca. A między nimi biegną alejki, pełne drzew, które dziś stanowią „zielone płuca Warszawy”.

Druga Wojna Światowa, nie oszczędziła Cmentarza Powązkowskiego. Zrujnowanych zostało około 20% nagrobków. Dewastacji uległ kościół, a archiwum cmentarza w czasie Powstania Warszawskiego zostało spalone. Wiele grobowców stało się w tym okresie schronami i arsenałami broni. A sam teren cmentarza był miejscem wielu akcji zbrojnych, między innymi akcji „Pawiak” w 1944 roku, w której cmentarz stał się drogą ucieczki dla więźniów Pawiaka.

Cmentarz na Powązkach to miejsce spoczynku ponad miliona osób, w tym wielu wybitnych polskich osobistości: aktorów, malarzy, naukowców, profesorów, duchownych, pisarzy czy wojskowych. Istnieje również Aleja Zasłużonych, na której spoczywają między innymi Władysław Reymont, Jan Parandowski, Leopold Staff, Czesław Niemen czy Jan Kiepura. Spacerując zaś po cmentarzu możemy zatrzymać się również przy nagrobkach rodziców Fryderyka Chopina, poety Zbigniewa Herberta, kompozytora Witolda Lutosławskiego, reżysera Krzysztofa Kieślowskiego, kuriera z czasów II wojny światowej Jana Nowaka Jeziorańskiego czy Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, Ireny Sendlerowej, która uratowała od zagłady 2500 żydowskich dzieci.

Dziś Cmentarz Powązkowski jest głównie zabytkiem, pamiątką historyczną i jedną z warszawskich atrakcji turystycznych, bardzo licznie odwiedzanych przez turystów.